پروتکل HTTPS بخش اصلی ارتباطات امروزی اینترنت است و تقریباً بیشتر وب‌سایت‌های معتبر از آن برای رمزگذاری ارتباط میان کاربر و سرور استفاده می‌کنند. با این حال، رمزگذاری HTTPS به‌تنهایی به این معنی نیست که تمام محتوای یک ارتباط اینترنتی امن است. بدافزارها و وب‌سایت‌های مخرب نیز می‌توانند از ارتباط HTTPS استفاده کنند و به همین دلیل محصولات امنیتی ESET قابلیت بررسی و مدیریت ترافیک وب را در اختیار کاربر قرار می‌دهند.
در ESET می‌توان مشخص کرد چه آدرس‌هایی مجاز، مسدود یا از بررسی محتوایی مستثنی باشند. برای HTTPS نیز باید تنظیمات مربوط به SSL/TLS filtering به‌درستی پیکربندی شده باشد؛ در غیر این صورت ESET نمی‌تواند مانند ارتباط HTTP، آدرس کامل صفحات HTTPS را برای مدیریت URL در اختیار شما قرار دهد.
در این آموزش، نحوه کار با این تنظیمات را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم تا بتوانید بدون ایجاد اختلال غیرضروری در امنیت سیستم، دسترسی به آدرس‌های HTTPS را مدیریت کنید.
HTTPS در ESET چه تفاوتی با HTTP دارد؟
در یک ارتباط HTTP، اطلاعات میان مرورگر و وب‌سایت بدون رمزگذاری TLS منتقل می‌شود، اما HTTPS از SSL/TLS برای رمزگذاری ارتباط استفاده می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود بررسی محتوای ارتباط HTTPS برای نرم‌افزارهای امنیتی با HTTP تفاوت داشته باشد.
ESET برای بررسی ترافیک رمزگذاری‌شده از قابلیت SSL/TLS protocol filtering استفاده می‌کند. زمانی که این قابلیت فعال باشد، ESET می‌تواند ارتباطات SSL/TLS را بررسی کرده و در صورت شناسایی تهدید، از دسترسی به محتوای مخرب جلوگیری کند.
بنابراین اگر هدف شما این است که یک آدرس HTTPS را در ESET مجاز یا غیرمجاز کنید، فقط وارد کردن آدرس در فهرست URLها کافی نیست؛ باید وضعیت SSL/TLS filtering را نیز در نظر بگیرید.
نکته مهم: غیرفعال کردن بررسی SSL/TLS می‌تواند باعث شود ESET نتواند HTTPS را مانند حالت فعال بررسی کند. بنابراین فقط برای حل یک مشکل موقت یا در شرایطی که دلیل مشخصی دارید، تنظیمات مربوط به SSL/TLS را تغییر دهید.
پیشنهاد مطالعه : مشکل اجرا نشدن Web and Email Protection در ESET چیست؟
قبل از شروع چه چیزی لازم داریم؟
برای مدیریت URLهای HTTPS باید محصول ESET شما از قابلیت Web Access Protection و مدیریت URL پشتیبانی کند. در محصولات ویندوزی مانند ESET NOD32 Antivirus، این تنظیمات در بخش Advanced Setup قرار دارند.
در نسخه‌های جدید ESET NOD32 Antivirus، مسیر اصلی به شکل زیر است:
Advanced Setup → Protections → Web access protection → URL list management
در مستندات ESET NOD32 Antivirus 18 نیز فهرست آدرس‌ها در همین بخش برای مدیریت آدرس‌های HTTP(S) به کار می‌رود.
ممکن است در نسخه‌های مختلف ESET نام بعضی گزینه‌ها کمی تغییر کرده باشد؛ بنابراین اگر دقیقاً همین عنوان‌ها را مشاهده نمی‌کنید، به دنبال بخش Web access protection، URL list management و SSL/TLS باشید.
آموزش فعال کردن بررسی HTTPS در ESET
اگر می‌خواهید ESET بتواند آدرس‌های HTTPS را به‌صورت کامل مدیریت کند، ابتدا باید بررسی SSL/TLS فعال باشد.
مرحله اول: باز کردن تنظیمات پیشرفته
برنامه ESET را باز کنید و کلید F5 را فشار دهید تا پنجره Advanced Setup باز شود.
سپس وارد بخش:
Protections → SSL/TLS
یا در بعضی نسخه‌ها مسیر مشابه مربوط به Web and email → SSL/TLS شوید.
هدف در این بخش، بررسی فعال بودن فیلتر SSL/TLS است.
پیشنهاد مطالعه : IDS در نود 32 چیست؟
مرحله دوم: فعال بودن SSL/TLS filtering
گزینه مربوط به SSL/TLS protocol filtering یا تنظیمات معادل آن را بررسی کنید.
فعال بودن این قابلیت به ESET اجازه می‌دهد ارتباطات رمزگذاری‌شده را بررسی کند. طبق مستندات رسمی، اگر SSL/TLS filtering فعال نباشد، ESET نمی‌تواند آدرس‌های HTTPS را مانند HTTP به‌طور کامل در URL list مدیریت کند و در برخی حالت‌ها فقط دامنه سایت‌های HTTPS بازدیدشده قابل مشاهده خواهد بود.
بنابراین اگر هدف شما کنترل دقیق HTTPS است، این مرحله اهمیت زیادی دارد.
آموزش مجاز کردن یک آدرس HTTPS در ESET
فرض کنید یک وب‌سایت امن دارید که ESET دسترسی به آن را مسدود کرده است و می‌خواهید آن را در فهرست مجاز قرار دهید.
ابتدا وارد:
F5 → Protections → Web access protection → URL list management
شوید.
در این قسمت معمولاً چند فهرست اصلی وجود دارد که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
- List of allowed addresses برای آدرس‌های مجاز
- List of blocked addresses برای آدرس‌های مسدود
- List of addresses excluded from content scan برای آدرس‌هایی که از بررسی محتوایی ESET مستثنی می‌شوند
ESET این سه نوع فهرست را در محصولات خود برای مدیریت دسترسی و بررسی URL ارائه می‌کند.
برای مجاز کردن یک سایت، وارد List of allowed addresses شوید و گزینه Edit را انتخاب کنید. سپس با استفاده از Add آدرس موردنظر را اضافه کنید.
برای مثال، اگر قصد دارید دامنه زیر را مدیریت کنید:
example.com
می‌توانید دامنه یا الگوی مناسب آن را در فهرست قرار دهید.
اگر هدف شما کنترل یک دامنه و زیر دامنه‌های آن است، باید در وارد کردن الگو دقت کنید؛ زیرا ESET از کاراکترهای ویژه مانند * و ? برای ساخت الگوهای URL پشتیبانی می‌کند. ستاره می‌تواند جایگزین مجموعه‌ای از کاراکترها شود و علامت سؤال برای یک کاراکتر استفاده می‌شود.
پیشنهاد مطالعه : ESET Safe Banking & Browsing چیست؟
آیا باید https:// را هم در آدرس وارد کنیم؟
این موضوع به نوع فهرست و نسخه ESET بستگی دارد و بهتر است آدرس را مطابق ساختار مورد انتظار همان نسخه وارد کنید. نکته مهم‌تر این است که SSL/TLS filtering فعال باشد تا ESET بتواند ارتباط HTTPS را به‌درستی مدیریت کند.
در نسخه‌های جدید ESET، مدیریت URLها برای آدرس‌های HTTP(S) طراحی شده و مستندات محصول نیز صراحتاً به امکان مدیریت HTTPS در صورت فعال بودن SSL/TLS اشاره می‌کنند.
بنابراین اگر فقط یک آدرس HTTPS را وارد کرده‌اید اما ESET همچنان رفتار مورد انتظار را ندارد، قبل از تغییر فرمت URL، وضعیت SSL/TLS و فعال بودن فهرست مربوطه را بررسی کنید.
آموزش غیرمجاز کردن یک آدرس HTTPS
اگر می‌خواهید دسترسی به یک سایت HTTPS را در ESET مسدود کنید، روش کار مشابه است؛ با این تفاوت که باید آدرس را در List of blocked addresses قرار دهید.
مسیر کلی:
F5 → Protections → Web access protection → URL list management → List of blocked addresses
سپس روی Edit کلیک کنید و آدرس موردنظر را با گزینه Add به فهرست اضافه کنید.
پس از فعال بودن فهرست، ESET دسترسی به آدرس‌های موجود در آن را مسدود می‌کند. مستندات ESET تأکید می‌کنند که آدرس‌های موجود در فهرست Blocked قابل دسترسی نیستند، مگر اینکه همان آدرس در فهرست Allowed نیز قرار گرفته باشد.
این قابلیت برای مثال زمانی مفید است که مدیر سیستم بخواهد دسترسی کاربران به یک دامنه مشخص را محدود کند.
تفاوت Allowed Address و Excluded Address چیست؟
این دو گزینه ممکن است در نگاه اول شبیه به هم باشند، اما کاربرد متفاوتی دارند.
Allowed addresses برای کنترل دسترسی استفاده می‌شود؛ یعنی مشخص می‌کند یک آدرس در شرایطی که قوانین مسدودسازی اعمال شده‌اند، اجازه دسترسی داشته باشد.
اما Addresses excluded from content scan برای مستثنی کردن آدرس از بررسی محتوایی ESET استفاده می‌شود. در این حالت ESET محتوای آدرس اضافه‌شده را برای شناسایی کد مخرب بررسی نمی‌کند.
بنابراین اگر فقط می‌خواهید سایتی قابل دسترسی باشد، نباید بدون دلیل آن را در فهرست Excluded from content scan قرار دهید.
توصیه امنیتی: اگر یک وب‌سایت فقط به دلیل تشخیص اشتباه ESET مسدود شده است، ابتدا استفاده از Allowed List را بررسی کنید. قرار دادن سایت در فهرست Excluded from scanning سطح بررسی امنیتی را کاهش می‌دهد و باید فقط برای دامنه‌های کاملاً مورد اعتماد انجام شود.
چگونه فقط چند سایت HTTPS را مجاز کنیم؟
یکی از کاربردهای مهم URL Management این است که به‌جای تعیین چند سایت ممنوع، دسترسی را محدود به مجموعه‌ای از آدرس‌های مشخص کنید.
برای این کار می‌توان از ترکیب Allowed List و یک الگوی عمومی در Blocked List استفاده کرد. ESET توضیح می‌دهد که اگر * در فهرست Blocked قرار گیرد و گزینه مربوط به اجازه دسترسی فقط به آدرس‌های موجود در Allowed List فعال باشد، کاربر فقط به آدرس‌هایی که در فهرست مجاز تعریف شده‌اند دسترسی خواهد داشت.
برای مثال، در یک سیستم سازمانی می‌توان دسترسی عمومی را محدود کرد و فقط دامنه‌های موردنیاز برای فعالیت کاربران را در فهرست Allowed قرار داد.
البته این روش یک تنظیم محدودکننده و حساس است و قبل از فعال کردن آن باید مطمئن شوید تمام دامنه‌های ضروری، از جمله سرویس‌های موردنیاز سیستم‌عامل و نرم‌افزارها، در فهرست مناسب قرار گرفته‌اند.
پیشنهاد مطالعه : ESET Smart Security Premium
استفاده از علامت * در قوانین HTTPS چه کاربردی دارد؟
کاراکتر * در URL List یک Wildcard است و می‌تواند جایگزین مجموعه‌ای از کاراکترها شود. برای مثال، استفاده از الگوها می‌تواند امکان مدیریت یک دامنه یا مجموعه‌ای از URLها را فراهم کند.
اما استفاده نادرست از * می‌تواند باعث شود دامنه‌های بیشتری از چیزی که قصد داشته‌اید تحت تأثیر قانون قرار بگیرند. ESET نیز درباره استفاده از * و ? هشدار می‌دهد و توصیه می‌کند هنگام ساخت فهرست‌ها، مخصوصاً فهرست Excluded، الگوها با دقت تعریف شوند.
به همین دلیل بهتر است به‌جای یک قانون بسیار کلی، تا حد امکان از الگوی دقیق و محدود استفاده کنید.
اگر یک سایت HTTPS همچنان باز نمی‌شود چه کنیم؟
اگر آدرس را در Allowed List قرار داده‌اید اما سایت همچنان باز نمی‌شود، چند مورد را بررسی کنید.
ابتدا مطمئن شوید List active برای فهرستی که ایجاد کرده‌اید فعال است. صرفاً اضافه کردن آدرس به یک فهرست غیرفعال، الزاماً رفتار موردنظر را ایجاد نمی‌کند. ESET در مستندات URL Management نیز فعال بودن فهرست را به‌عنوان یکی از تنظیمات آن معرفی کرده است.
سپس بررسی کنید آدرس موردنظر هم‌زمان در Blocked List قرار نگرفته باشد. اگر یک آدرس هم در Allowed و هم در Blocked قرار داشته باشد، طبق منطق ESET، آدرس موجود در Allowed می‌تواند بر مسدودسازی غلبه کند؛ با این حال برای جلوگیری از ابهام، بهتر است قوانین متناقض را حذف یا اصلاح کنید.
در مرحله بعد، وضعیت SSL/TLS filtering را بررسی کنید. اگر هدف شما کنترل دقیق HTTPS است، غیرفعال بودن این قابلیت می‌تواند باعث شود نتیجه با انتظار شما متفاوت باشد.
همچنین ممکن است مشکل اصلاً مربوط به ESET نباشد و گواهی SSL، DNS، Proxy سیستم یا تنظیمات مرورگر باعث ایجاد مشکل شده باشد.
آیا مجاز کردن HTTPS امنیت سیستم را کاهش می‌دهد؟
خود HTTPS باعث کاهش امنیت نمی‌شود؛ مسئله به این مربوط است که ESET با ترافیک HTTPS چگونه رفتار کند.
اگر یک دامنه را فقط در Allowed List قرار دهید، در واقع به آن اجازه دسترسی می‌دهید. اما اگر آن را در فهرست Excluded from content scan قرار دهید، ESET دیگر محتوای آن آدرس را برای کد مخرب بررسی نمی‌کند. بنابراین این دو تنظیم از نظر امنیتی یکسان نیستند.
به همین دلیل، برای یک سایت معتبر که اشتباهاً مسدود شده است، ابتدا Allowed List را بررسی کنید و تنها زمانی از Exclusion استفاده کنید که دلیل مشخص و قابل اعتمادی برای مستثنی کردن آن وجود داشته باشد.
مجاز و غیرمجاز کردن HTTPS در ESET چه ارتباطی با Proxy دارد؟
Proxy در این موضوع به نحوه عبور و بررسی ارتباطات شبکه مربوط می‌شود. اگر محصول یا محیط شبکه شما از Proxy استفاده می‌کند، ممکن است ترافیک وب از مسیر Proxy عبور کند و ESET نیز برای Web Access Protection و بررسی HTTPS در این زنجیره قرار داشته باشد.
در چنین شرایطی، نباید صرفاً یک URL را Allow یا Block کنید و انتظار داشته باشید تمام مشکلات اتصال حل شود. تنظیمات Proxy سیستم، SSL/TLS filtering، گواهی‌های مورد اعتماد و URL Management باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
در واقع، URL Management وظیفه مدیریت آدرس‌ها را دارد، نه تنظیم کلی Proxy شبکه. این دو بخش را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
آیا این تنظیمات در همه نسخه‌های نود 32 یکسان است؟
خیر. مسیر منوها و نام برخی گزینه‌ها در نسخه‌های مختلف ESET ممکن است تغییر کند. برای نمونه، مستندات ESET NOD32 Antivirus 18، مدیریت URL را در مسیر Advanced Setup → Protections → Web access protection → URL list management قرار داده‌اند. در نسخه‌های دیگر نیز ساختار کلی مشابه است، اما ممکن است نام بخش‌ها تغییر کرده باشد.
بنابراین اگر از نسخه جدیدتری از ESET NOD32 Antivirus استفاده می‌کنید، بهتر است به جای دنبال کردن دقیق جای یک گزینه در آموزش قدیمی، نام قابلیت‌های Web access protection، URL list management و SSL/TLS را پیدا کنید.
جمع‌بندی
برای مجاز و غیرمجاز کردن HTTPS در ESET Proxy Server باید چند قابلیت را در کنار یکدیگر در نظر گرفت. مهم‌ترین بخش، URL List Management است که امکان تعریف فهرست‌های Allowed، Blocked و Excluded را فراهم می‌کند. برای اینکه ESET بتواند آدرس‌های HTTPS را به‌صورت کامل مدیریت و بررسی کند نیز فعال بودن SSL/TLS filtering اهمیت دارد.
اگر فقط قصد دارید یک سایت معتبر را از مسدود شدن خارج کنید، ابتدا آن را در Allowed addresses قرار دهید و از قرار دادن غیرضروری آن در Excluded from content scan خودداری کنید. در مقابل، برای مسدود کردن یک سایت می‌توانید از Blocked addresses استفاده کنید.
در نهایت، هنگام کار با * و ? دقت زیادی داشته باشید؛ یک الگوی اشتباه می‌تواند تعداد زیادی از آدرس‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. اگر هم پس از تغییر تنظیمات HTTPS همچنان مشکل اتصال دارید، فقط URL List را بررسی نکنید و وضعیت SSL/TLS، Proxy، گواهی‌ها و تنظیمات شبکه را نیز در نظر بگیرید.
اگر از محصولات ESET استفاده می‌کنید، علاوه بر تنظیم صحیح قابلیت‌های امنیتی، داشتن یک اشتراک معتبر نیز اهمیت دارد. برای خرید لایسنس نود 32 یا انتخاب لایسنس آنتی ویروس نود 32 باید به نسخه محصول و شرایط استفاده توجه کنید تا لایسنس انتخاب‌شده با محصول ESET شما سازگار باشد.
